Celiakia czy nadwrażliwość na gluten – jakie badania wybrać i czym się różnią?
Po zjedzeniu pieczywa, makaronu czy innych produktów z glutenem mogą pojawić się wzdęcia, ból brzucha, biegunki, osłabienie albo uczucie ciężkości. Wiele osób mówi wtedy: „chyba mam nietolerancję glutenu”. Problem w tym, że takie objawy mogą oznaczać różne rzeczy.
Najczęściej bierze się pod uwagę 3 możliwości: celiakię, alergię na gluten lub pszenicę albo nadwrażliwość na gluten. To nie są te same problemy, dlatego nie ma jednego badania, które pasuje do każdego przypadku.
Jeśli chcesz zacząć diagnostykę, sprawdź kategorię badania na nietolerancję glutenu. A jeśli objawy się utrzymują, wyniki najlepiej omówić z gastrologiem w neoMedica.
Celiakia a nadwrażliwość na gluten – jaka jest różnica?
Celiakia to choroba, w której organizm źle reaguje na gluten i uszkadza jelito cienkie. To poważniejszy problem, który wymaga stałej diety bezglutenowej i dalszej kontroli.
Nadwrażliwość na gluten może dawać podobne objawy, ale nie powoduje takich zmian w jelitach jak celiakia. U części osób po odstawieniu glutenu dolegliwości się zmniejszają, ale wcześniej trzeba wykluczyć inne przyczyny.
Jest jeszcze alergia na gluten lub pszenicę. W takim przypadku objawy mogą pojawić się szybko po jedzeniu, na przykład świąd, pokrzywka, katar, duszność albo obrzęk.
Dlatego samo stwierdzenie „źle się czuję po glutenie” nie wystarcza, żeby wybrać właściwe badanie.
Jakie badania zrobić przy podejrzeniu celiakii?
Jeśli chcesz sprawdzić, czy problemem może być celiakia, najczęściej zaczyna się od 2 badań:
To podstawowy zestaw na start. Dzięki niemu można sprawdzić, czy organizm daje sygnały typowe dla celiakii.
Jeśli lekarz będzie chciał rozszerzyć diagnostykę, można wykonać też inne badania:
- anty-tTG IgG
- przeciwciała przeciw deamidowanym peptydom gliadyny IgG
- przeciwciała przeciw endomysium IgA
- przeciwciała przeciw endomysium IgG
Jeśli chcesz od razu zrobić szerszy zestaw, możesz wybrać Pakiet badań gluten.
Kiedy wybrać badania alergiczne?
Jeśli objawy pojawiają się szybko po jedzeniu, na przykład w ciągu kilku minut lub godzin, i bardziej przypominają reakcję alergiczną, lekarz może zalecić badanie:
To ważne, bo badanie IgE nie służy do potwierdzenia celiakii. Ono pomaga sprawdzić, czy problem może mieć charakter alergiczny.
Czy przed badaniami trzeba odstawić gluten?
Nie. To bardzo ważne.
Jeśli chcesz sprawdzić, czy masz celiakię, nie odstawiaj glutenu przed badaniami na własną rękę. Gdy przez jakiś czas nie jesz glutenu, wyniki mogą wyjść fałszywie prawidłowe.
Najlepiej najpierw wykonać badania, a dopiero później — jeśli będzie taka potrzeba — zmieniać dietę po konsultacji ze specjalistą.
Czy dodatni wynik oznacza od razu celiakię?
Nie zawsze. Dodatni wynik badania z krwi jest bardzo ważną wskazówką, ale zwykle nie kończy całej diagnostyki.
Jeśli wynik wyjdzie dodatni, kolejnym krokiem powinna być konsultacja z gastrologiem w neoMedica. Lekarz oceni objawy, wyniki i zdecyduje, czy potrzebne są dalsze badania.
